kitaptan bazı bölümler:

"türkler çok yaşarlar ve az hasta olurlar .bizim memleketlerdeki böbrek hastalıkları ve daha bir sürü tehlikeli hastalıkların hiç birini bilmezler. öyle zannediyorum ki, türklerin bu mükemmel sıhhatlerinin başlıca sebeplerinden bin de sık sık hamama gitmeleri ve yiyip içmedeki itidalleridir. çünkü az yemek yerler, hıristiyanlar gibi karma karışık şeyler yemezler, umumiyet itibariyle içki âlemleri yapmazlar ve daima idman yaparlar." (m. de thevenot-relation d'un voyage fait an levant-1665, paris.) sayfa 148


''yemeklerden önce ve yemekten sonra ellerini yıkamak türkler arasında o kadar umumi bir âdet hükmünü almıştır ki, insanların el yıkamalarına vesile olmak üzere allah'ın gıdaları yaratmış olduğundan adeta bir darb-ı mesel şeklinde bahsederier." (ricaut-histofre de i'etat present de l'empire ottoman (6701 paris.)


"türkler, avrupa'da ekseriyetle tesadüf edildiği gibi insanların yemek yedikleri veyahut yıkanıp temizlendikten sonra tekrar yiyecekleri kaplarda köpeklerin de yemek yemesine müsaade etmezler. frenklerin bu hali sık sık tecviz etmelerinden dolayı onlardan (köpekler!) diye bahsederler. çünkü avrupa'da çok defa sofraya köpeklerin de kullanmış oldukları kaplarla yemek getirilir."
"ev iaşesine gelince, senede bir ölçek pirinçle bir kaç çömlek erimiş yağ ve bir kaç türlü kuru yemiş kalabalıkça bir ailenin belli başlı erzakıdır. bütün şarklıların gürbüz ve kuvvetli insanlar olmasının bence yegane sebebi işte bu kanaatkârlıklarıdır ."


"... yüzler, eller, ayaklar, tertemiz, yamalı kıyafet pek az ve hele kirlisi hemen hiç yok, bütün ictimai sınıflar arasında umumi ve mütekabil bir hürmet ve riayet manzarası göze çarpıyor." (edmondo de amicis -constantinople -1883, paris.)


NOT: Kitapta maddi temizlik mevzularının yanında manevi temizlik, toplumsal ahlak gibi konular da var... Tüm bunları okudukça zamanımız insanının ne kadar basit kaldığı bir kez daha tüm şiddetiyle suratımıza çarpıyor malesef...

Sanırsam kitabın yeni basımı yok, bendeki de 1961 basımı... ama eski kitapçılarda ve kütüphanelerde mutlaka bulunabilir...