Kuloğlu hayatı Ve şiirleri
Kuloğlu 17’nci yüzyılda yaşadı. Asker halk ozanlarından. Halk edebiyatı araştırmacıları Fuat Köprülü ve Saadettin Hüznet isminin "Süleyman" oduğunu ve Safranbolulu olduğunu yazar. Ancak kendi şiirlerine göre asıl ismi "Mustafa"dır. Osmanlı Sultanı 4’üncü Murat döneminde yaşadı. Yeniçeridir. Saraya çok yakındı. Sultan Murat’ın öldürülüp tahta Sultan İbrahim’in çıkmasından sonra Cezayir’e sürüldü. Bir deniz savaşı sırasında esir düştü, zindana atıldı. Sultan İbrahim’in yerine tahta 4’üncü Mehmet’in geçmesi üzerine İstanbul’a döndü. Yaşamıyla ilgili bilgiler bu kadar. Katibi, Gedayi ve Kul Mustafa ile arkadaşlık yaptı. Okuma yazma bildiği için şiirlerinde yabancı sözcüklere de yer verdi. Aruz ölçüsüyle yazılmış şiirleri var. Şiirlerinde aşk, yiğitlik gibi konuları işledi, tarihsel olaylara da yer verdi. Şiirlerinin büyük bölümünü Cahit Öztelli "Köroğlu - Dadaloğlu - Kuloğlu" isimli araştırmasında topladı...


Sultan murad`ağıt


Sultan Murat eydür şimdi zamane
Bize de kalmadı beyler elveda
Büküldü kametim döndü kemane
Gezüp seyrettiğim dağlar elveda

Ardımca gelen sevgili telekler
Tersine devretti çarh-ı felekler
Yeniçeri, sipahiler, solaklar
Önümce yürüyen kullar elveda

Hep kullarım alayıma dizilsin
Kullarımın esamisi yazılsın
Tabutum düzülsün kabrim kazılsın
Varıp seyrettiğim çöller elveda

Ecelim yetişti yıldızım düştü
Dostlarım ağladı düşmanım güldü
Yapılan kadırgam deryada kaldı
Şu Malta’ya giden yollar elveda

Kuloğlu dostların yüzü ağ olsun
Düşman olanların bağrı dağ olsun
Kardeşim Sultan İbrahim sağolsun
Oturduğumuz taht-u saray elveda

Cezayir türküsü

Cezayir’in harmanları savrulur
Savrulur da sağ yanına devrilir
Eller annem der de başım çevrilir

Çelenleri mermer taşlı Cezayir
Güzelleri hilal kaşlı Cezayir

Cezayir’in menekşesi top biter
Arasında da eğilim ot biter
Bu ayrılık annem bize çok gider

Çelenleri mermer taşlı Cezayir
Güzelleri hilal kaşlı Cezayir

Cezayir’in de yüksek olur evleri
İçindedir ağaları beyleri
Türkçe bilmez de Arapçadır dilleri

Çelenleri mermer taşlı Cezayir
Güzelleri hilal kaşlı Cezayir

Cezayir’in gemileri yağlanır
Yağlanır da iskeleye bağlanır
Eller annem der de yüreğim dağlanır

Çelenleri mermer taşlı Cezayir
Güzelleri hilal kaşlı Cezayir

Cezayir övmesi

Cezayir çevresi ol yüce dağlar
İçinde oturur ağalar beyler
Koç yiğit sılasın anar da ağlar
Şahbaz yiğit ile dolu Cezayir

Cezayir dilberi on beş yaşında
Geyinir kuşanır hotoz başında
Her birisi bir yiğidin peşinde
Şahbaz yiğit ile dolu Cezayir

Açılmış kıbleye doğru kapısı
Cennet misalidir anın yapısı
Gazi olur varanların hepisi
Şahbaz yiğit ile dolu Cezayir

İçindedir kırklar ile erenler
Şehit olur sahrasında ölenler
Mehdin söyler senin varıp gelenler
Şahbaz yiğit ile dolu Cezayir

Kal’aları vardır toplu tüfekli
Bekleyen yiğitler aslan yürekli
Sanki gemileri demir direkli
Şahbaz yiğit ile dolu Cezayir

Balyemez topları yalıya bakar
Düşmanı gelince ateşe yakar
Her köşe başında bir çeşme akar
Şahbaz yiğit ile dolu Cezayir

Batı tarafından üç top atıldı
Şiddetinden aylar günler tutuldu
Ecel bize miskal ile satıldı
Şahbaz yiğit ile dolu Cezayir

Gör neler eyledi bize ol felek
Seni görmek için ben oldum helak
Yer yüzünde insan göklerde melek
Medhini ederler cümle Cezayir

Hakk’a uyup beş vaktını kılanlar
Din uğruna deyip kılıç salanlar
Mağrip’te Tunus’ta şehit olanlar
Medhini ederler cümle Cezayir

Kuloğlu der âşık olanlar bende
Be dahi vasfını ederim günde
Urum’da Acem’de Hint’te Yemen’de
Medhini ederler cümle Cezayir

Koşma

Şevkımı artırır aşkımın demi
Sevdiğim benimle olduğu zaman
Def’olur da gider gönlümün gamı
Gelip de yanıma güldüğü zaman

Söyledikçe lezzet vardır sözünde
Rûz-ü şep hayali iki gözümde
Huda’nın emriyle yârin iki yüzünde
Ak güller açılır güldüğü zaman

Aşkımın dumanı serimi bürür
Divane gönlümü gah ele alur
Sanırım vücudum cennete girür
Yârini koynuna aldığı zaman

Nâr-ı aşkın ile vücudum yandı
Bir asilzadedir huridir kendi
Sanırım ki gökten bir melek indi
Kollarını boynuma saldığı zaman

Kuloğlu’yum bus bulanık akarım
Hasret oduna cism-ü can yakarım
Ne rızkıma, ne malıma bakarım
Yâr aşkı kalbime doğduğu zaman

Semai

Karşımda salınan dilber
Bakma beni ağlatırsın
Beni koyup yad ellere
Gitme beni ağlatırsın

Şekerden şerbet ezerler
İnce tülbentten süzerler
İncili mercan dizerler
Dizme beni ağlatırsın

Boyun uzundur dal gibi
Emsem leblerin bal gibi
Bahçelerde bülbül gibi
Ötme beni ağlatırsın

Hoş çekeyim nazlarını
Gel öpeyim gözlerini
Kelp rakibin sözlerini
Tutma beni ağlatırsın

Bu Kuloğlu sana kuldur
Ta ezelden böyle yoldur
Ya azat eyle ya öldür
Satma beni ağlatırsın

Yetiş ya muhammed yetiş

Gözümün nuru Fahr-ı cihan
Yetiş ya Muhammed yetiş
Âleme gün gibi doğan
Yetiş ya Muhammed yetiş

Yeşil sancaklar yalabır
Onu gören can talabır
Acap guluv etti kafir
Yetiş ya Muhammed yetiş

Bizim ahvalimiz budur
Ali’yi sen bize göndür
Kanber’i Düldül’e bindür
Yetiş ya Muhammed yetiş

Gaziler kana boyandı
Yandı şol yüreğim yandı
Son demidir bize şimdi
Yetiş ya Muhammed yetiş

Hakk’a ermiş erenlerle
Ak sakallı pirler ile
Cümle peygamberler ile
Yetiş ya Muhammed yetiş

Sana derim iki gözüm
Ayağına sürem yüzüm
Yardımcımız olver bizim
Yetiş ya Muhammed yetiş

Ey Kuloğlu canlar canı
İki cihanın sultanı
Derdimizin hem dermanı
Yetiş ya Muhammed yetiş