ANTISOSYAL BOZUKLUKLARI (kisilik bozuklukları )


Bireyin baskalarinin haklarina ve kurallarina sürekli olarak saygisizlik etmesi, saldirida bulunmasi ve buna bagli olarak gelisen davranislara verilen isimdir. Genelde erkekler arasinda daha fazla görülür. Pek cok arastirmaci antisosyal kisilik bozuklugunu ve sosyopat kisiligini ayni anlamda kullanirlar, aralarinda ki fark bütün sosyopatlarin antisosyal kisiligi oldugu, fakat her antisosyal kisinin sosyopat olmayacagi gercegidir. Arastirmalar bu hastaligin temelinde genetik etkenler oldugunu göstermektedir. Fakat ayni zamanda sürekli uyusturucu kullanimi ve kötü aile ortami (karisik, ihmalkar, sert ve saldirgan aileler) bu hastaligin olusmasi riskini arttirmaktadir.

Antisosyal kisilik bozuklugu insanlara baglanma konusunda basarisizlik yasamak demektir. Baska insanlar sadece sagladiklari fayda icin gereklidir. Antisosyal kisiler genelde hastaliklari olduguna inanmaz ve sorunun ya baska insanlarin kendisini kabul etmeyi becerememelerinde yada baskalarinin özgürlügünü kistilamayi istiyor olmalarinda yatar.

Sadece kendilerine inanirlar ve cevrelerinde zarar verecek yada kücümseyecek kimse olmadiginda en rahat hissederler. Dünyayi tehlike ve hayal kirikligi ile dolu bir yer olarak görürler. Dolayisiyla sürekli kötü niyetli ve acimasiz insanlarin kendisini kullanmasina, suistimal etmesine ve elindeki her seyi alip yoksun birakmasina karsi korunmak zorunda hisseder. Diger insanlari hep kontrol etmeye calisan ve zarar vermek isteyen varliklar olarak görür. Antisosyal kisilik bozuklugu olan insanlar baska insanlarin elinde ki gücü almasi gerektigine inanir böylece hic kimse bu gücü kendisine zarar vermek icin kullanamaz. Diger taraftan yönetici olmayan yada kontrol etmeyen insanlari kullanilmaya acik, zayif ve savunmasiz olarak düsünürler.

Eger antisosyal kisilik problemleriniz varsa baskalari sizi duygusal olarak soguk ve duyarsiz olarak görürler. Belki cazibeli görünebilirsiniz ama insanlar sizin bencil ve hesapci oldugunuzu, icten olmadiginizi düsünürler. Ek olarak siz baska insanlara sadece size verdikleri yada kazandirdiklari icin deger verirsiniz. Yasamak icin baskalarini manipüle etmek, aldatmak ve gereken her seyi yapmak sizin icin cok normaldir. Sonuc olarak antisosyal kisiler süpheli ve hatta kanunlara aykiri davranislarda bulunurlar, cünkü kurallarin kendileri icin gecerli olmadigina inanirlar.

Antisosyal kisiler genelde diger insanlari tehditlerle yada saldirgan yaklasimlarla korkuturlar. Bagimsiz olmalari kendilerine asiri güven duymalarindan ziyade baskalarina güvensizlikten kaynaklanir. Her hangi bir baski, otorite karsisinda (patron, polis yada benzeri kisiler) yada finansal problemler (vergi yada borclar) karsisinda öfkelenirler. Genelde baskalarina verdikleri zarar karsisinda duygusuz ve umursamazdirlar. Bu acimasizlik insanlarla ve hatta sevdiklerini söyledikleri kisilerle olan iliskilerinde bile esasi olusturur.

Eger antisosyal kisiliginiz var ise zayif olmaktan yada kurban olmaktan korkuyor olabilirsiniz. Dolayisiyla cevrenizdeki kisilere üstünlügünüzü ispatlama ihtiyaci duyarsiniz. Sizi kullandigini düsündügünüz ve hatta sömürdügüne inandiginiz bir insana karsi kendinizi korumak icin zalim ve insafsiz olursunuz. Iliskilerinizde sadik kalmak, duyarli olmak ve dürüst olmak konusunda zorluk yasarsiniz. Bu kisiler genelde dikkatsiz ve atilgandir; örnegin tehlikeli araba kullanmak gibi riskli islere girisirler. Umursamazligin bir sebebi icindeki bosluk hissini yok edebilmek icin heyecan ve adrenalin arttirici aktivitelere ihtiyac duyuyor olmasidir.

BELIRTILER:

Düsünmeden ani hareketler ve dogabilecek sonuclara karsi umursamazlik
Kisisel cikar yada zevk icin yalan söyleme, aldatma ve kanunsuz isler yapmak
Baskalarinin duygularini umursamamak, empati yapmamak
Sinirlilik, saldirganlik ve siddet uygulamak
Güvenlik yada sorumluluk üstlenmek gibi konulara tamamiyle kayitsiz kalmak
Acima duygusunun olmamasi
TEDAVISI

Antisosyal kisilik bozuklugu olan kisiler genelde cevrelerinde ki kisilerin zoru ile psikologa yada psikiyatriste gelirler. Eger kisi sorunlarinin nedenini baskalarinda görmeye devam ederse ve sorumluluk almayi reddederse tedavinin süresi uzayabilir. Kisilik hastaliklarinin erken yaslarda gelisiyor olmasi ve insanlarin kendilerini bu hastalik ile tanimliyor olmasi tedavinin cözümünü zorlastirmaktadir. Tedavinin basarili olabilmesi icin köklesmis davranisi sekillerine, yaklasimlara, bakis acilarına, iliski yapilarina ve kisinin kapasitesine bakilmasi gerekir.

Bu hastalarda dikkat edilmesi gereken en önemli etken uyusturucu ve alkol kullanimidir. Bazi durumlarda madde bagimliligi ve kullanimi kisilerin antisosyal davranislar gelistirmelerinde temel etken olabilir. Bu durumda kisinin madde bagimliligini birakmasi kisinin iyilesmesinde önemli bir adim olabilir.

Antisosyal davranis bozuklugunda kullanilabilecek her hangi bir ilac bulunmamaktadir. Fakat bazi semptomlar ve davranislar icin doktor gözetiminde ilac kullanimi önerilebilir. Örnegin saldirgan davranislar icin antidepresan kullanimi gibi. Fakat hatırlatmak gerek, antisosyal kisiler ilac kullanimina sicak bakmayabilir ve ilac almayi redebilirler.