Mikro ve Makro İktisat

Mikro İktisat Ders Notları

“İKTİSAT” ya da “EKONOMİ” kavramları artık günümüzde her kesimden bireyin sıkça kullandığı, anlamını tam olarak bilmese bile öneminin farkında olduğu kelimelerdir. İktisat ve ekonomi aynı anlamda kullanılan özdeş kavramlardır. İktisat = Ekonomi. Mikro İktisat = Mikro Ekonomi, Türkiye İktisadı = Türkiye Ekonomisi gibi örnekler verilebilir.
İktisat bir sosyal bilimdir (toplum bilimidir). Dolayısıyla inceleme merkezine insanı yerleştirir. İnsanların hukuki, siyasi, dini, ahlaki, kültürel ve ekonomik olmak üzere pek çok, birbirine girmiş ve karmaşık ilişkileri vardır. İktisat bilimi insanların sadece ekonomik ilişkilerini inceleyen bir bilim dalıdır. Elbette bu incelemesini yaparken diğer bilimlerden de yararlanmaktadır.
Sosyal bilimlerde bir kavramı tek tanımla açıklamaya çalışmak dar bir bakış açısı ortaya koymak anlamına gelebilir ve eksik kalabilir. Konuya yaklaşım tarzına ve verilen önemine göre farklı tanımlar yapılabilir. Bu yaklaşımla iktisadın farklı tanımlarını şu şekilde yapmak mümkündür.
İnsanların en temel ekonomik faaliyetleri üretmek ve tüketmek olduğuna göre iktisat, üretim ve tüketim arasında denge kurmaya çalışan bir bilimdir diyebiliriz. Bu tanımdan hareketle insanlar doğduğu andan itibaren tüketmeye başladıklarını dikkate alırsak, iktisat biliminin insanlık tarihiyle birlikte başladığını söylemek mümkündür. Öte yandan biraz daha kapsamlı tanımı şöyle yapabiliriz. İnsanların bir yanda sonsuz/sınırsız ihtiyaçları bulunmaktadır. Bu ihtiyaçlar en temelden (beslenme, barınma, giyinme, ısınma, sağlık, ulaşım, eğitim gibi örnekler verilebilir), en lükse kadar (çok lüks ev, otomobil, dünya seyahati gibi) sınırsızdır. Öte yanda bu ihtiyaçları karşılayacak kaynaklar ise maalesef sınırlı ve kıttır. Eğer kaynaklar da sınırsız olsaydı, o zaman ihtiyaçlarla kaynaklar arasında bir denge kurma ihtiyacı ve çabası olmayacaktı. Ancak kaynaklar kıt olunca denge kurma ihtiyacı vardır ve bunu iktisat bilimi yapmaktadır. Özetleyerek tanımı verirsek, sahip olunan kıt kaynaklarla sınırsız olan insan ihtiyaçlarını en rasyonel (akılcı, optimum) şekilde karşılayarak insanları mutlu etmeyi, refaha ulaştırmayı ve refahını artırmayı amaçlayan, bireylerin (ister üretici olsun, ister tüketici) çıkarlarını maksimuma ulaştırmayı hedefleyen bilime İKTİSAT denir.