Resmi adi: Bosna Hersek
Konumu: Güneydogu Avrupa, Balkan Yarimadasi
Yüzölçümü: 51.129 km²
Baskenti: Saraybosna
Bagimsizlik Tarihi: 19 Aralik 1990 Yugoslavya'dan
Ulusal Tatiller: Bosna Hersek Cumhuriyet Günü, 25 Kasim; Bagimsizlik Günü, 1 Mart; Sirp Bagimsizlik Günü, 9 Ocak
Anayasa: !4 aralik 1995
Nüfus: 3.922.205 (2001, tahmini)
Oy Verme: 18 yas ve üzeri Bosna Hersek vatandaslari
Ethnik Dagilim: Sirp %31, Bosnak %44, Hirvat %17, Yugoslav %5,5, diger %2,5 (1991)
Diller: Bosnakça, Sirpça, Hirvatça
Dinler: Müslüman %40, Ortodoks %31, Romen Katolik %15, Protestan %4, diger

Coğrafya

Konumu: Güneydogu Avrupa, Adriyatik Denizi ve Hirvatistan arasinda Cografi koordinatlari: 44 00 Kuzey, 18 00 Dogu Yüzölçümü:| toplam: 51.129 km² kara ile kapli alan: 51.129 km² su ile kapli alan: 0 km² Kiyaslamali yüzölçüm: West Virginia'dan biraz daha küçük Ülke sinirlari: toplam: 1.459 km sinirdas ülkeler: Hirvatistan 932 km, Sirbistan ve Daglik Karadag 527 km (312 km Sirbistan ile, 215 km Daglik Karadag ile) Kiyi seridi uzunlugu: 20 km Deniz Bilgileri: - Iklim: yazlar sicak, kislar soguk; yüksek yerlerde kisa, serin yazlar ve uzun sert kislar ; kiyiya yakin yerlerde yumusak, yagisli kislar Arazi: daglar ve vadiler Belli basli yükseklikler: en alçak nokta: Adriyatik Denizi 0 m en yüksek nokta: Maglic 2.386 m Dogal kaynaklar: kömür, demir, boksit, manganez, ormanlar, bakir, krom, kursun, çinko, hidroelektrik potansiyeli olan sular.


Siyasi Sistem

Bosna Hersek yasalar güvencesinde, serbest ve demokratik seçimlerle yönetilen demokratik bir devlettir.
Ülke iki yönetim bölümünden olusur - Bosnak Müslümanlar'dan ve Hirvatlar'dan olusan Bosna Hersek Federasyonu ile Bosna Hersekli Sirplardan olusan Bosna Sirp Cumhuriyeti. Bosna Hersek'in kuzeydogusunda yer alan Brcko Bosna Hersek Devleti'nin egemenliginde özerk bir yönetimdir ve ne Bosna Hersek Federasyonu'na ne de Bosna Sirp Cumhuriyeti'ne bagli degildir.


Devlet Düzeyinde

Cumhurbaskani

Bosna Hersek'in üç üyeli (Bosnak, Hirvat ve Sirp) dogrudan halkoylamasi ile dört yilda bir yenilenen bir cumhurbaskanligi sistemi vardir. Üçlü baskanlik sisteminin baskanligi sekiz ayda bir degisir. Bu üçlünün baskani devletin de basidir. Cumhurbaskanligi'nin görevleri daha çok dis politika ile ilgilenmek, büyükelçileri atamak, uluslar arasi antlasmalarda devleti temsil etmek, uluslararasi örgütler ve sivil toplum örgütleri ile esgüdüm saglamak gibi islerden ibarettir.
Cumhurbaskani: Nebojsa Radmanovic (Ekim 2006’dan beri başkan; Kasım 2006’dan beri cumhurbaşkanlığı üyesi - Sirp); üç üyeli dönüsümlü (sekiz ayda bir) cumhurbaskanliginin diger üyeleri: Üç üyeli dönemsel (her 8 ayda bir) cumhurbaşkanlığının diğer üyeleri Haris Silayciç (Ekim 2006’dan beri - Boşnak) ve Zeljko Komsiç (Ekim 2006’dan beri - Hırvat)


Yasama

Ülkenin yasama gücü iki bölümden olusan ve oturumlarini baskent Saraybosna'da gerçeklestirenBosna Hersek Parlamenter Meclisi'ninelindedir. Her bir bölümün bir baskani ve iki baskan yardimcisi bulunur (bir Sirp, bir Hirvat ve bir Bosnak).
TheTemsilciler Kurulu[Predstavnicki dom] iki yillik bir dönem için yönetim bölümlerindeki parti listelerinden seçilen 42 üyeden (28 üye Bosna Hersek Federasyonu'ndan, 14 üye Sirp Cumhuriyeti'nden) olusur.
Halklar Kurulu[Dom Naroda] ise Bosna Hersek Fedrasyonu'nun Halklar Kurulu ile Sirp Cumhuriyeti'nin Ulusal Meclisi tarafindan iki yilligina seçilen 15 üyeden (5 Sirp, 5 Bosnak ve 5 Hirvat) olusur.


Yürütme

Disisleri, ekonomik isler ve mali politikalardan sorumlu bir bakanlar kurulu ulusal hükümeti temsil eder. Bu kurulun baskani (bu kisiye basbakan da denir) cumhurbaskani tarafindan atanir ve bu atamanin temsilciler kurulu tarafindan onaylanmasi gerekir. Bakanlar ve yardimcilari bakanlar kurulu baskani tarafindan belirlenir, ve bu atamalarin da temsilciler kurulu tarafindan onaylanmasi gerekir. Anayasaya göre, bütün bakanlarin 2/3'ünden daha fazlasi Bosna Hersek Federasyonu'ndan olamaz. Her bakanin iki yardimcisi vardir, yardimcilar bakanla ayni federasyon ya da cumhuriyetten olamaz. Bakanlar kurulu baskani, bakanlar ve bakanlarin yardimcilari - hâlen 6 bakan ve 12 bakan yardimcisindan olusan - kabineyi meydana getirir.
Yönetim Bölümleri Düzeyinde


Cumhurbaskani

Her bir yönetim bölümünün yürütme erkine mensup bir baskani ve baskan yardimcisi vardir.
Bosna-Hersek Federasyonu Cumhurbaskani: Bosna-Hersek Federasyonu Cumhurbaşkanı Borjana Kristo (22 Şubat 2007’den beri)
*not - baskan ve baskan yardimcisi alti ayda bir görev degistirirler
Sırp Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Milan Jeliç (9 Kasım 2006’dan beri)


Yasama

Bosna Hersek Federasyonu Parlamentosu Federasyon'un iki bölümden olusan yasama organidir. Her bir bölümün bir baskani ve bir baskan yardimcisi bulunur. Bu bölümlerden biri olan Temsilciler Kurulu 140 üyeden olusurken, diger bölüm olan Halklar Kurulu 80 üyeden (30 Hirvat, 30 Bosnak ve 20 diger). Parlamento üyeleri iki yilligina seçilirler.
Sirp Ulusal Meclisi Sirp Cumhuriyeti'nde yapilan halkoylamasi ile nispi temsile göre iki yilligina seçilen 83 üyeden meydana gelir.

Yürütme

Bosna Hersek Federasyonu Hükümeti'ne basbakan ve yardimcisi baskanlik eder. Hükümet, 12 bakan ile bu bakanlarin yardimcilari ve yanisira iki sandalyesiz bakandan olusur.
Basbakan (Bosna Hersek Federasyonu):Ahmet Hacipasiç
Sirbistan Cumhuriyeti Hükümeti'ne basbakan baskanlik eder. Hükümet, basbakanin dört yardimcisi ile 17 bakandan olusur.
Basbakan (Sirbistan Cumhuriyeti):Milorad Dodik
Yargi

Anayasa Mahkemesi dokuz üyeden olusur: dört üye Bosna Hersek Federasyonu temsilciler kurulunca, iki üye Sirp Cumhuriyeti'nin ulusal meclisince, Bosna Hersek'li olmayan üç üye ise Avrupa Insan Haklari Mahkemesi Baskani'nca seçilir.
1999 yilinin Kasim ayinda kurulan yeni bir devlet mahkemesi devlet düzeyindeki davalara ve yönetim birimlerinde görülen davalara iliskin yapilan temyiz basvurularina bakar.
Her yönetim biriminde bir yüksek mahkeme bulunur. Bosna Hersek Federasyonu'nda kanton mahkemelerine ek olarak bölgesel mahkemeler de bulunurken Sirp Cumhuriyeti'nde bes bölgesel mahkeme mevcuttur.
Uluslararasi Yönetim

Yüksek Temsilcilik OfisiDayton Antlasmasi'nin medeni alanda uygulanisini denetler. Bu ofisin genis müdahale yetkisi mevcuttur, ve, örnegin siyasetçileri Dayton hükümlerine aykiri davrandiklari gerekçesi ile görevlerinden uzaklastirma yetkisine sahiptir. Yüksek Temsilcilik Ofisi'nin temsilcisi Barisi Yeniden Kurma Konseyi'nin kurulu tarafindan belirlenir ve belirlenen kisi BM Güvenlik Konseyi tarafindan onaylanir.
AGIK'in Bosna Hersek'teki görevi1995 yilinin Aralik ayinda baslamistir; konsey demokratik degerleri, insan haklarinda denetim ve ilerleme saglanmasini, seçimlerin düzenli bir biçimde örgütlenip gerçeklestirilmesini ve silah denetimi ile güvenlik saglayici önlemler getirilmesini amaçlamaktadir.

Iletisim Düzenleme Odasi:yöneticileri yüksek temsilciler kurulunca atatan bagimsiz ve yerel bir örgüttür. Islevi: Tv, radyo, mobil telefon vb. iletisim alanlarinda lisans düzenlemeleri ve dagitimini gerçeklestirir.
BM Uluslar arasi Polis Gücü (UNIPTF) silahli bir güç degildir ve yerel polisi denetlemekle görevlidir.
Links


Siyasi Partiler

  • Bosna Hersek Partisi
  • Demokratik Eylem Partisi
  • Bosna Hersek Liberalleri
  • Hırvat Çiftçi Partisi
  • Bosna Hersek Hırvat Demokratik Partisi
  • Bosna Hersek Yurtsever Partisi Demokratik Halk Topluluğu Uyum Yeni Hırvat
  • İnisiyatifi Bağımsız Sosyal Demokrat Parti Barış için Halkların Birliği Cumhuriyetçi
  • Parti Sırp Demokrat Partisi Sırp Radikal Partisi Sırbistan Halk İttifakı Sosyal
  • Demokrat Parti Bosna Hersek Sosyal Demokratları Sosyalist Demokrasi Partisi Sırp
  • Cumhuriyeti Sosyalist Partisi
  • Koalisyonlar
  • Birlesik ve Demokratik bir Bosna Hersek için Koalisyon SDS-SRS Koalisyonu Bosna Hersek Birlesik Listesi
.


Ekonomik Gelisim

.

Seyahat, Tarih ve Gelenekler


.





Başbakan Miroslav Dodik Özgür Avrupa Radyosu'na verdiği demeçte, "Ne Bosna-Hersek'e duygusal bir bağım, ne de onu seviyo



BH'nin patlayıcı imha teknisyenleri güney Irak'taki eski mühimmat bölgelerinden birinde çalışırken görülüyor. [Antonio P



Ohri geçtiğimiz hafta Güneydoğu Avrupa Savunma Bakanları toplantısına ev sahipliği yaptı. [Tomislav Georgiev]